آناتومی و فیزیولوژی دستگاه لنفاوی
لنف از مویرگهای کور شروع میشود، از گرهها میگذرد و در زاویهٔ وریدی به خون برمیگردد. این بسته مسیر را روی مدل سهبعدی نشان میدهد: برای هر گره یا مجرا میبینی لنف را از کجا میگیرد و به کجا میریزد، و با «نمایش جریان» حرکتش را دنبال میکنی.
ورود به درس تعاملیهمهٔ آموزشها
در این بسته چه هست؟
بخشهای درس: نقشه، فیزیولوژی، تمرین. همهٔ بخشها روی گوشی هم کار میکنند.
سرفصلهای تمرین
۷ واحد، به ترتیب پیشنهادی:
- مقدمه و مسیر کلیلنف از کجا میآید و به کجا میرود
- مویرگ لنفاوی و تشکیل لنفStarling، فلپها و بازگشت پروتئین
- رگها و تنههاlymphangion، تنهها و cisterna chyli
- مجرای توراسیک و زاویهٔ وریدیمسیر، قلمرو دو مجرا و انتها
- گرهها و تخلیهٔ ناحیهایکدام ناحیه به کدام گره میریزد
- اندامهای لنفاویطحال، تیموس، لوزهها و lacteals
- بالینVirchow، لنفادم، chylothorax و asplenia
ساختارهای کلیدی
فهرستی از ساختارهایی که در مدل سهبعدی این بسته میبینی، هرکدام با توضیح یکخطی.
گرههای لنفاوی (۶۷)
- گرههای پسسری (occipital) Occipital nodes
- گرههای کوچک (۱ تا ۳ عدد) روی قاعدهٔ جمجمه نزدیک محل اتصال trapezius، در رأس مثلث خلفی گردن و روی ناحیهٔ occipital.
- گرههای ماستوئید (retroauricular) Mastoid nodes
- پشت گوش روی mastoid process، جلوی انتهای سفلی sternocleidomastoid؛ به آنها گرههای پشتگوشی (retroauricular) هم میگویند.
- گرههای پاروتید و جلوی گوش Parotid nodes
- گرههای سطحی جلوی tragus روی غدهٔ پاروتید (pre-auricular) و گرههای عمقی درون خود غده (intraglandular) و زیر گوش (infra-auricular).
- گرههای صورتی (bucinator، mandibular، nasolabial) Facial nodes
- گروه گرههای لنفاوی: گرههای صورتی (bucinator، mandibular، nasolabial).
- گرههای زیرفکی Submandibular nodes
- زیر قاعدهٔ فک پایین در مثلث submandibular، روی و کنار غدهٔ submandibular (حدود ۳ تا ۶ گره، بهویژه نزدیک عروق صورتی).
- گرههای زیرچانهای Submental nodes
- زیر چانه، بین دو شکم قدامی digastric و بالای استخوان hyoid در خط وسط (۲ تا ۴ گره).
- گرههای پشت حلق Retropharyngeal nodes
- پشت حلق، جلوی مهرههای گردنی فوقانی (C1–C2)، بین حلق و فاسیای prevertebral.
- گرههای سطحی گردن (کنار EJV) Superficial lateral cervical nodes
- در امتداد ورید ژوگولر خارجی (EJV) روی عضلهٔ sternocleidomastoid.
- گرههای عمقی فوقانی گردن (jugulodigastric) Superior deep lateral cervical nodes
- در امتداد ورید ژوگولر داخلی (IJV) زیر sternocleidomastoid، از جمجمه تا ناحیهٔ خلف hyoid؛ مهمترین عضو: گرهٔ jugulodigastric (محل عبور شکم خلفی digastric از IJV) و…
- گرههای عمقی تحتانی گردن (jugulo-omohyoid) Inferior deep lateral cervical nodes
- در امتداد IJV در بخش تحتانی گردن؛ گرهٔ jugulo-omohyoid جایی است که شکم تحتانی omohyoid از IJV میگذرد؛ ادامه تا بالای ترقوه (anterior inferior jugular).
- گرههای سوپراکلاویکولار Supraclavicular nodes
- در حفرهٔ supraclavicular، پشت ترقوه و پایین مثلث خلفی؛ در امتداد عروق transverse cervical؛ مرز «گردن–قفسهٔ سینه».
- گرههای سطحی قدام گردن Superficial anterior cervical nodes
- در امتداد وریدهای ژوگولر قدامی (anterior jugular) روی عضلات infrahyoid، جلوی گردن.
- گرههای عمقی قدام گردن (pretracheal، paratracheal، thyroid) Deep anterior cervical nodes
- گروه گرههای لنفاوی: گرههای عمقی قدام گردن (pretracheal، paratracheal، thyroid).
- گرههای کوبیتال و supratrochlear Cubital nodes
- در ناحیهٔ ساعد-بازو، حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر بالای epicondyle داخلی در امتداد ورید basilic؛ شامل گرهٔ supratrochlear (epitrochlear).
- گرههای بازویی (عمقی) Brachial nodes
- در امتداد عروق بازوییِ عمقی (brachial) در بازو، نزدیک رأس بازو.
- گرههای زیر ترقوه (deltopectoral) Infraclavicular nodes
- زیر ترقوه در شیار deltopectoral، در امتداد ورید cephalic.
- گرههای آگزیلاری لترال (humeral) - سطح I Lateral axillary nodes
- در امتداد قسمت دیستال ورید axillary، کنار humerus (قدیمی: humeral). Level I نسبت به pectoralis minor.
- گرههای آگزیلاری قدامی (pectoral) - سطح I Anterior axillary nodes
- پایین لبهٔ تحتانی pectoralis major/minor، در امتداد عروق lateral thoracic روی دندهٔ ۲–۶؛ گرههای pectoral.
- گرههای آگزیلاری خلفی (subscapular) - سطح I Posterior axillary nodes
- در دیوارهٔ خلفی آگزیلا، در امتداد عروق subscapular روی عضلهٔ subscapularis؛ گرههای subscapular.
- گرههای آگزیلاری مرکزی - سطح II Central axillary nodes
- در چربی مرکز آگزیلا، پشت pectoralis minor (Level II).
- گرههای آگزیلاری آپیکال - سطح III Apical axillary nodes
- رأس آگزیلا، بین ترقوه و لبهٔ فوقانی pectoralis minor، در امتداد قسمت پروگزیمال ورید axillary (Level III، مدیال به pectoralis minor).
- گرههای بینپکتورال (Rotter) Interpectoral nodes
- بین دو عضلهٔ pectoralis major و minor، گرههای Rotter؛ ۱ تا ۴ گره، در امتداد شاخههای pectoral.
- گرههای پاراسترنال (internal thoracic) Parasternal nodes
- در فضاهای بیندندهای در کنار استرنوم، همراه با عروق internal thoracic (mammary داخلی).
- گرههای بیندندهای Intercostal nodes
- در قسمت خلفی فضاهای بیندندهای، نزدیک سر دندهها.
- گرههای پرهورتبرال Prevertebral nodes
- جلوی ستون مهرهها در مدیاستن خلفی، در امتداد مجرای توراسیک.
- گرههای دیافراگمی فوقانی Superior diaphragmatic nodes
- روی سطح قفسهای دیافراگم در سه گروه: قدامی (prepericardial / مجاور xiphoid)، میانی (کنار عصب فرنیک) و خلفی (کنار aorta و مری).
- گرههای براکیوسفالیک (مدیاستن قدامی) Brachiocephalic nodes
- در مدیاستن قدامی-فوقانی، جلوی ورید brachiocephalic و شاخههای قوس آئورت، نزدیک تیموس.
- گرههای پریکاردی Pericardial nodes
- جلوی پریکارد (prepericardial) و کنار آن (lateral pericardial) روی غشای پریکارد.
- گرههای پاراتراکئال (توراسیک) Paratracheal nodes
- در دو طرف تراشه (راست مشخصتر)، بین تراشه و عروق بزرگ؛ حداقل ۲ تا ۳ گره در هر طرف.
- گرهٔ قوس آزیگوس Node of arch of azygos vein
- روی قوس ورید azygos درست قبل از ورود به SVC، سمت راست مدیاستن.
- گرهٔ ligamentum arteriosum (Botallo) Node of ligamentum arteriosum
- در سمت چپ مدیاستن، کنار ligamentum arteriosum بین قوس آئورت و شریان ریوی (پنجرهٔ aortopulmonary).
- گرههای تراکئوبرونشیال فوقانی Superior tracheobronchial nodes
- در زاویهٔ بین تراشه و برونش اصلی هر طرف، بالای کارینا (گرههای tracheobronchial فوقانی).
- گرههای تراکئوبرونشیال تحتانی (کارینال/subcarinal) Inferior tracheobronchial nodes
- گروه گرههای لنفاوی: گرههای تراکئوبرونشیال تحتانی (کارینال/subcarinal).
- گرههای کنار مری Juxta-oesophageal nodes
- در امتداد مری و aorta نزولی در مدیاستن خلفی.
- گرههای برونکوپولمونر (هیلار/درونریوی) Bronchopulmonary nodes
- در hilum ریه و درون ریه در امتداد برونشهای لوبار و سگمنتال (در Z-Anatomy «intrapulmonary»).
- گرههای دیافراگمی تحتانی Inferior diaphragmatic nodes
- روی سطح شکمی دیافراگم، اطراف عروق phrenic تحتانی.
- گرههای اپیگاستریک تحتانی Inferior epigastric nodes
- در امتداد عروق epigastric تحتانی، پشت عضلهٔ rectus abdominis.
- گرههای لومبار راست (caval) Right lumbar nodes
- گروه راست گرههای lumbar (para-aortic/caval): اطراف IVC — lateral caval، precaval و retrocaval — از دیافراگم تا دوشاخهشدن aorta.
- گرههای لومبار چپ (para-aortic) Left lumbar nodes
- گروه چپ گرههای lumbar: اطراف aorta — lateral aortic، preaortic و retroaortic.
- گرههای لومبار میانی (بین آئورت و IVC) Intermediate lumbar nodes
- بین aorta و IVC (interaortocaval) در خلفصفاق.
- گرههای سیلیاک (preaortic) Coeliac nodes
- در اطراف مبدأ truncus coeliacus (T12)، در گروه preaortic.
- گرههای کبدی و cystic Hepatic nodes
- در امتداد شریان hepatic مشترک و در ligamentum hepatoduodenale؛ شامل گرهٔ cystic (Lund) در گردن کیسهٔ صفرا.
- گرههای معده (gastric و gastro-omental راست) Gastric nodes
- در امتداد انحنای بزرگ و کوچک معده (right gastric، gastro-omental راست و چپ gastric).
- گرههای پیلوری Pyloric nodes
- سه گروه: suprapyloric، subpyloric و retropyloric در اطراف pylorus.
- گرههای طحالی (hilum) Splenic nodes
- در hilum طحال و در امتداد شریان splenic.
- گرههای پانکراسی Pancreatic nodes
- در امتداد شریان splenic و روی بدنهٔ پانکراس (گرههای superior و inferior).
- گرههای پانکراتیکودئودنال Pancreaticoduodenal nodes
- بین سر پانکراس و دوازدهه، در امتداد arcade های pancreaticoduodenal.
- گرههای مزانتریک کنار روده (juxta-intestinal) Juxta-intestinal mesenteric nodes
- صدها گره در مزانتر ژژنوم و ایلئوم، نزدیک دیوارهٔ روده (juxta-intestinal)، گاه در قوسهای عروقی.
- گرههای مرکزی SMA (preaortic) Central superior mesenteric nodes
- در ریشهٔ مزانتر نزدیک مبدأ SMA، در گروه preaortic.
- گرههای ileocolic، cecal و appendicular Ileocolic nodes
- در امتداد شریان ileocolic و دور cecum و آپاندیس: ileocolic، appendicular، precaecal و retrocaecal.
- گرههای colic راست و میانی Colic nodes
- در امتداد شریانهای colic راست و میانی در mesocolon.
- گرههای پاراکولیک (SM) Paracolic nodes
- در نزدیکی دیوارهٔ کولون، در امتداد marginal artery.
- گرههای colic چپ (IMA) Left colic nodes
- در امتداد شریان colic چپ، در گروه گرههای mesenteric تحتانی (IMA).
- گرههای سیگموئید (IMA) Sigmoid nodes
- در mesosigmoid در امتداد شاخههای سیگموئید و rectalis superior.
- گرههای ایلیاک مشترک Common iliac nodes
- در امتداد شریان و ورید common iliac از دوشاخهشدن aorta تا لبهٔ pelvis (گرههای lateral، medial، intermediate، subaortic و median sacral).
- گرههای ایلیاک خارجی (شامل lacunar) External iliac nodes
- در امتداد عروق iliac خارجی در لبهٔ pelvis؛ شامل گرههای lacunar (lateral، intermediate، medial) در لکونای عروقی در ورودی کانال femoral.
- گرههای obturator Obturator nodes
- در fossa obturator در امتداد عروق و عصب obturator، روی دیوارهٔ جانبی لگن.
- گرههای ایلیاک داخلی (gluteal و sacral) Internal iliac nodes
- در امتداد شریان iliac داخلی و شاخههایش، شامل گرههای gluteal فوقانی/تحتانی و lateral sacral.
- گرههای دور مثانه Paravesical nodes
- اطراف مثانه: prevesical (جلو)، lateral vesical (کنار) و postvesical (پشت).
- گرههای دور رکتوم Pararectal nodes
- در mesorectum اطراف رکتوم (گرههای pararectal یا anorectal).
- اینگوینال سطحی فوقانی-خارجی Superolateral superficial inguinal nodes
- گروه افقی لترالِ زیر رباط inguinal، زیر پوست روی fascia lata.
- اینگوینال سطحی فوقانی-داخلی Superomedial superficial inguinal nodes
- گروه افقی مدیال، زیر رباط inguinal نزدیک سوراخ saphenous، گرههای medial.
- اینگوینال سطحی تحتانی (امتداد GSV) Inferior superficial inguinal nodes
- گروه عمودی (vertical) در امتداد انتهای ورید saphenous بزرگ در ران.
- گرههای اینگوینال عمقی (Cloquet) Deep inguinal nodes
- مدیال ورید femoral در ران فوقانی؛ گرهٔ proximal (Cloquet) در ورودی کانال femoral.
- گرههای پوپلیتئال سطحی Superficial popliteal nodes
- در حفرهٔ popliteal، زیر fascia، در محل ورود ورید saphenous کوچک به ورید popliteal.
- گرههای پوپلیتئال عمقی Deep popliteal nodes
- در حفرهٔ popliteal در کنار عروق popliteal، نزدیک کپسول مفصل زانو.
- گرههای تیبیال و فیبولار Tibial nodes
- گروه کوچک و غیرثابت: anterior tibial (روی غشای interosseous)، posterior tibial و fibular (peroneal) در امتداد عروق همنام.
مجاری و تنههای لنفاوی (۹)
- مجرای توراسیک Thoracic duct
- بزرگترین مجرای لنفاوی بدن (طول حدود ۳۸ تا ۴۵ سانتیمتر، قطر ۲ تا ۵ میلیمتر)؛ لنف تمام بدن زیر دیافراگم و سمت چپ بالای دیافراگم را به خون برمیگرداند (حدود سهچهارم…
- کیسهٔ شیل (cisterna chyli)
- ساک/اتساع کیسهای شکل ابتدای مجرای توراسیک (طول حدود ۵ تا ۷ سانتیمتر)؛ همیشه یک کیسهٔ مشخص نیست و گاهی فقط شبکهٔ بههمپیوستهٔ تنههاست. در مدل 3D شماتیک است.
- مجرای لنفاوی راست Right lymphatic duct
- مجرای کوتاه (حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر)؛ در بسیاری از افراد وجود ندارد و تنهها جدا به ورید میریزند.
- تنهٔ ژوگولر Jugular trunk
- تنهٔ لنفاوی که از گرههای عمقی تحتانی گردن در امتداد IJV پایین میآید.
- تنهٔ سابکلاوین Subclavian trunk
- از گرههای apical axillary بالای ترقوه و در امتداد ورید subclavian بهسمت زاویهٔ وریدی.
- تنهٔ برونکومدیاستینال Bronchomediastinal trunk
- از گرههای paratracheal و brachiocephalic در مدیاستن بهسمت بالا، در ریشهٔ گردن.
- تنهٔ رودهای (intestinal) Intestinal trunk
- از گرههای preaortic (coeliac، SM، IM) نزدیک مبدأ SMA، پشتصفاق، بهسمت بالا و پشت تا ریشهٔ cisterna chyli.
- تنهٔ لومبار Lumbar trunk
- تنهٔ لنفاوی راست و چپ که لنف اندام تحتانی و لگن را به cisterna chyli میبرد.
- زاویهٔ وریدی Venous angle
- محل اتصال ورید ژوگولر داخلی با ورید subclavian هر طرف (angulus venosus، گاهی «زاویهٔ Pirogov»)؛ ورود لنف به خون. در مدل 3D با یک نشانگر کروی شماتیک است.
اندامهای لنفاوی و سایر اندامها (۲۵)
- طحال Spleen
- بزرگترین اندام لنفاوی ثانویه (حدود ۱۲ سانتیمتر، ۱۵۰ گرم)؛ فیلتر خون: وظیفهٔ ایمنی علیه عوامل خونی و برداشتن گلبولهای قرمز پیر. مثل گره لنفاوی، آوران لنفاوی ندارد:…
- تیموس Thymus
- اندام لنفاوی اولیه برای تکامل لنفوسیت T؛ دو لوب در مدیاستن قدامی-فوقانی؛ پس از بلوغ تحلیل (involution) رفته و چربی میشود.
- لوزهٔ کامی Palatine tonsil
- لوزهٔ کامی؛ بخشی از حلقهٔ لنفاوی Waldeyer (با لوزهٔ حلقی، زبانی و tubal) که ورودی هوا و غذا را نگهبانی میکند.
- لوزهٔ حلقی (آدنوئید) Pharyngeal tonsil
- لوزهٔ حلقی (adenoid)؛ بافت لنفاوی در سقف و دیوارهٔ خلفی nasopharynx؛ در کودکی بزرگ و پس از بلوغ کوچک میشود. در مدل 3D شماتیک است.
- لوزهٔ زبانی Lingual tonsil
- لوزهٔ زبانی؛ تودههای لنفاوی در ریشهٔ زبان (سومِ خلفی) پشت sulcus terminalis. در مدل 3D شماتیک است.
- پلاکهای پیر (Peyer) Peyer's patches
- پلاکهای Peyer: تجمعهای فولیکول لنفاوی در دیوارهٔ ileum (مقابل mesenteric border)؛ مرکز ایمنی روده (GALT). در مدل 3D نمایش شماتیک است (محل تقریبی).
- آپاندیس (GALT) Vermiform appendix
- آپاندیس: زائدهٔ باریک cecum با بافت لنفاوی فراوان (GALT)، در جوانان فولیکولهای لنفاوی بیشتر.
- قلب Heart
- در مدیاستن میانی، پشت استرنوم؛ نوک به چپ.
- ریه Lung
- ریه (ghost): شبکهٔ لنفاوی سطحی زیر pleura و شبکهٔ عمقی در امتداد برونشها.
- نای و برونشهای اصلی Trachea and main bronchi
- از C6 تا T4–T5 (carina).
- مری Oesophagus
- از C6 تا T10 (دیافراگم)، پشت نای و قلب.
- تیروئید Thyroid gland
- جلوی تراشه در سطح C5–T1.
- دیافراگم Diaphragm
- aortic hiatus (T12: aorta، مجرای توراسیک، azygos)، oesophageal hiatus (T10) و caval foramen (T8).
- کبد Liver
- در RUQ؛ تا دیافراگم.
- معده Stomach
- در LUQ و epigastrium.
- پانکراس و دوازدهه Pancreas and duodenum
- retroperitoneal در سطح L1–L3.
- روده باریک (ژژنوم/ایلئوم) Small intestine
- ژژنوم و ایلئوم در شکم و لگن.
- روده بزرگ Large intestine
- کولون صعودی تا سیگموئید.
- کلیه Kidney
- خلفصفاق، سطح T12–L3.
- مثانه Urinary bladder
- در لگن کوچک پشت symphysis pubis.
- غدهٔ پاروتید Parotid gland
- جلوی گوش، روی ramus mandible.
- غدهٔ زیرفکی Submandibular gland
- در مثلث submandibular.
- حلق و زبان Pharynx and tongue
- nasopharynx، oropharynx، زبان، کام نرم.
- ناحیهٔ پستان Mammary region
- ناحیهٔ پستان (ghost، سطح): قلمرو لنفی مهم سرطان پستان؛ مدل بافت غده ندارد.
- سطح بدن (سیلوئت) Body surface
- کل بدن.
وریدها (۱۳)
- ورید ژوگولر داخلی Internal jugular vein
- ورید ژوگولر داخلی (IJV): خون جمجمه و گردن؛ همراه زنجیرهٔ گرههای عمقی گردن؛ با subclavian زاویهٔ وریدی را میسازد.
- ورید سابکلاوین Subclavian vein
- ورید subclavian: ادامهٔ axillary؛ زیر ترقوه؛ با IJV زاویهٔ وریدی هر طرف را میسازد.
- ورید براکیوسفالیک Brachiocephalic vein
- ورید brachiocephalic (innominate) از زاویهٔ وریدی تا SVC؛ چپ بلندتر و مورب.
- ورید اجوف فوقانی (SVC) Superior vena cava
- ورید اجوف فوقانی (SVC): خون سر، گردن، اندام فوقانی و قفسه به دهلیز راست.
- ورید آزیگوس Azygos vein
- ورید azygos: در سمت راست مهرههای توراسیک بالا میرود و به SVC میریزد.
- ورید اجوف تحتانی (IVC) Inferior vena cava
- —
- ورید ژوگولر خارجی External jugular vein
- —
- ورید آگزیلاری Axillary vein
- —
- ورید سفالیک Cephalic vein
- —
- ورید بازیلیک Basilic vein
- —
- ورید ایلیاک مشترک Common iliac vein
- —
- ورید ایلیاک خارجی External iliac vein
- —
- ورید صافن بزرگ Great saphenous vein
- ورید saphenous بزرگ: سطحی لبهٔ داخلی پا و ران؛ به femoral در سوراخ saphenous میریزد.
شریانها (۵)
- آئورت Aorta
- —
- تنهٔ سیلیاک Coeliac trunk
- —
- شریان مزانتریک فوقانی Superior mesenteric artery
- —
- شریان مزانتریک تحتانی Inferior mesenteric artery
- —
- شریانهای ایلیاک Iliac arteries
- —
استخوانها (نشانهها) (۳۲)
- جمجمه Skull
- جمجمه؛ مبدأ زنجیرهٔ گرههای سر (occipital، mastoid، parotid).
- فک پایین Mandible
- فک پایین؛ گرههای submandibular و submental زیر آن.
- استخوان هیوئید Hyoid bone
- مرز بین Level II و III گردن (گرههای ژوگولر).
- مهرههای گردنی Cervical vertebrae
- ستون مهرههای گردنی؛ قوس مجرای توراسیک در سطح C7.
- مهرهٔ T1 Vertebra T1
- اولین مهرهای که مجرای توراسیک در گردن/ورودی قفسه از کنارش بالا میرود.
- مهرهٔ T2 Vertebra T2
- اسکلت زمینه.
- مهرهٔ T3 Vertebra T3
- اسکلت زمینه.
- مهرهٔ T4 Vertebra T4
- اسکلت زمینه.
- مهرهٔ T5 Vertebra T5
- در حدود T5 مجرای توراسیک از راست به چپ ستون مهرهها عبور میکند.
- مهرهٔ T6 Vertebra T6
- اسکلت زمینه.
- مهرهٔ T7 Vertebra T7
- اسکلت زمینه.
- مهرهٔ T8 Vertebra T8
- اسکلت زمینه.
- مهرهٔ T9 Vertebra T9
- اسکلت زمینه.
- مهرهٔ T10 Vertebra T10
- سطح oesophageal hiatus.
- مهرهٔ T11 Vertebra T11
- اسکلت زمینه.
- مهرهٔ T12 Vertebra T12
- سطح aortic hiatus: مجرای توراسیک همراه aorta و azygos از دیافراگم میگذرد.
- مهرهٔ L1 Vertebra L1
- cisterna chyli جلوی L1–L2 قرار دارد؛ سطح مبدأ SMA و transpyloric plane.
- مهرهٔ L2 Vertebra L2
- cisterna chyli و تلاقی تنههای lumbar و intestinal؛ گرههای lumbar و کلیهها.
- مهرهٔ L3 Vertebra L3
- سطح مبدأ IMA.
- مهرهٔ L4 Vertebra L4
- دوشاخهشدن آئورت (common iliac).
- مهرهٔ L5 Vertebra L5
- شروع common iliac nodes و IVC.
- ساکروم و کوکسیکس Sacrum and coccyx
- گرههای lateral sacral و median sacral روی ساکروم.
- دندهها Ribs
- گرههای intercostal در کنار سر دندهها.
- غضروفهای دندهای Costal cartilages
- گرههای parasternal در کنار غضروفها.
- استرنوم Sternum
- گرههای parasternal دو طرف استرنوم؛ پشت manubrium تیموس.
- ترقوه Clavicle
- گرههای supraclavicular و infraclavicular بالا و پایین آن؛ مرز آگزیلا–گردن.
- کتف Scapula
- گرههای posterior (subscapular) axillary.
- بازو (humerus)
- گرههای lateral axillary و brachial در امتداد بازو.
- استخوانهای ساعد Forearm bones
- مسیر لنف دست به cubital و axillary.
- استخوان لگن Hip bone
- گرههای iliac در لبهٔ لگن.
- فمور Femur
- گرههای deep inguinal و مسیر عروق femoral.
- تیبیا و فیبولا Leg bones
- گرههای popliteal و tibial.
نمونه پرسشها
چند سؤال از بخش رایگان این بسته. پاسخ را با یک لمس ببین؛ تمرین کامل با بازخورد و مرور در خود درس است.
پرسش ۱
رگهای لنفاوی بر خلاف رگهای خونی از کدام نقطه آغاز میشوند؟
- از lymphatic capillary با انتهای بسته در بافت بینابینی
- از شریانهای کوچک (arterioles)
- از قلب راست
- از lymph node
نمایش پاسخ
پاسخ: از lymphatic capillary با انتهای بسته در بافت بینابینی
لنف از initial lymphatics (مویرگهای لنفاوی با انتهای کور) در بافت بینابینی شروع میشود؛ سپس collecting vessels ← lymph nodes ← trunks ← ducts ← venous angle.
پرسش ۲
بهطور تقریبی در یک بزرگسال چه حجمی لنف در روز به خون بازمیگردد؟
- ۲ تا ۴ لیتر
- ۲۰۰ میلیلیتر
- ۱۵ تا ۲۰ لیتر
- ۲۰۰ لیتر
نمایش پاسخ
پاسخ: ۲ تا ۴ لیتر
تقریباً 2–4 L/day لنف برمیگردد (عددی تقریبی؛ بین منابع فرق دارد). با thoracic duct حدود 100 mL/h در استراحت.